Inspraakreacties 3-11-2004 Cie. SI
1. Programmabegroting 2005
2. Grote Stedenbeleid Leiden 2005-2009
Programmabegroting 2005
Procedureel
Art. 47 Wet werk en bijstand (Verordening Cliëntenparticipatie):
De gemeenteraad stelt bij verordening regels over de wijze waarop de personen, bedoeld in artikel 7, eerste lid, of hun vertegenwoordigers worden betrokken bij de uitvoering van deze wet, waarbij in ieder geval wordt geregeld de wijze waarop:
(...)
c. zij worden voorzien van de voor een adequate deelname aan het overleg benodigde informatie.
De gemeenteraad heeft in de vergadering van 17 februari 2004 een aanbeveling over taken en bevoegdheden van de Cliëntenraad aangenomen:
De Cliëntenraad krijgt een zwaarwegend adviesrecht, waarbij het college verplicht is alle relevante informatie te verstrekken, en wel op een zodanig tijdstip dat de Cliëntenraad in staat is een gefundeerd oordeel te vormen dat een rol kan spelen bij de besluitvorming in college en Raad. (...)
Formeel kan worden gesteld dat dit pas van kracht wordt als de Verordening op de Cliëntenparticipatie van kracht is, maar de Cliëntenraad vindt dat nu al in de geest van dit wetsartikel en deze aanbeveling gehandeld zou kunnen en moeten worden. Aan de (boven)genoemde eisen is niet voldaan. Wij konden pas kennis nemen van de Programmabegroting toen de nu voorliggende versie al klaar was, ook van het programma Werk en Inkomen. Dat is des te jammer omdat in de Programmabegroting vergaande beleidsvoornemens zijn opgenomen. Wethouder Van der Sande noemde dit ook bij de persconferentie over de begroting. Gezien de tijd zal ik slechts enkele voorbeelden noemen. De Cliëntenraad staat nu buitenspel en zal straks, bij de beleidsplannen, te horen kunnen krijgen dat het een en ander al besloten is omdat het in de Programmabegroting staat.
Inhoudelijk
- Missie: Er wordt gestreefd naar het vergroten van de zelfredzaam van burgers. Dit kan naar onze mening niet worden bereikt via bevoogding en dwang.
- Doelstellingen: De Cliëntenraad beseft dat kwantitatieve doelstellingen nuttig zijn voor de bepaling van van effectiviteit van het beleid. Ook wij zien mensen liever in een baan, maar dan wel een die bij hen past. Echter, het gevaar dreigt dat mensen onderschikt worden gemaakt aan de streefcijfers wat betreft bijv. in- en uitstroom van bijstandsgerechtigden. Elders in het land zien we dit al, maar ook hier bereiken ons signalen dat het gebeurt, en wel in het kader van de Agenda voor de Toekomst.
- Minimabeleid en bijzondere bijstand: Ons standpunt over de versobering hiervan mag bekend worden verondersteld. Wij zie graag meer geld hiervoor, na alle bezuinigingen en de ellende die vanuit Den Haag op ons afkomt. Op blz. 180 en blz. 188 is sprake van resp. een structurele bezuiniging in 2005 en een neerwaartse bijstelling van de gemiddelde verstrekking in de bijzonder bijstand. Uit de Programmabegroting wordt niet helemaal duidelijk wat hiervan precies de consequenties zijn, al hebben wij wel concrete vermoedens.
- Pilots Poortwachter en "Work First": (blz. 181) Kan men geen Nederlandse termen bedenken? Dit zijn typische onderwerpen voor overleg met de Cliëntenraad. Echter men wil nu al besluiten met deze experimenten door te gaan, maar dan voor de betrokkenen niet op vrijwillige basis. Wij zullen ons hier tegen blijven verzetten. De activiteiten zullen het karakter van dwangarbeid krijgen, zonder arbeidsovereenkomst, zonder rechten voor de betrokkenen, wel met heel veel plichten, zoals in enkele andere gemeenten. En het begint nu ook al in Leiden te gebeuren, zo vernemen wij.
- Opstapbanen: (blz. 185). Ook dit is een onderwerp voor overleg met de Cliëntenraad. We zien geen voornemens op het het gebied van arbeidsvoorwaarden en rechten van de betrokkenen.
- Nieuwe instroom: Een aantal wijzigingen in de sociale zekerheid zal leiden tot extra instroom in de WWB. Op 1 oktober zijn de herkeuringen voor de WAO begonnen, die zullen leiden tot meer aanvragen voor een WWB-uitkering. Hetzelfde zal gelden voor versobering van de WW. De gevolgen van de wijziging van de WSW zijn nog niet te voorzien, maar het kan worden verwacht dat ook die zal leiden tot een verhoogd beroep op de WWB. Wordt hier voldoende rekening mee gehouden?
- Dak en Thuislozen: Ons ongenoegen over de verlaging van hun uitkering per 1 januari is bekend. Wij wachten met spanning op voorstellen die deze kunnen compenseren.
Programma Welzijn en Zorg, hiervoor rest mij slechts weinig tijd. Gezien de toenemende complexiteit van de maatschappij en het beroep dat wordt gedaan op eigen verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid, alsmede de strengere regels in de sociale zekerheid, voorzien wij een toenemend beroep op juridische en semi-juridische hulpverleners. Ook het College schijnt dat te verwachten, maar stelt niet meer geld beschikbaar. Het bureau Rechtshulp is door dit kabinet gereduceerd tot een juridisch loket, zodat men daar ook niet meer terecht kan voor allerlei problemen. Daarom zouden wij graag meer middelen zien voor de Raad- en Daadwinkels, Burgerraadslieden en de Rechtswinkel. Ook voor het invullen van formulieren is hulp in veel gevallen nodig. Noch het CWI, noch de Raad- en Daadwinkels helpen bijv. bij het invullen van de lange en complexe formulieren voor de aanvraag van een uitkering. De eerste wil niet, de tweede ontbreekt de menskracht.
Ten slotte. De WWB is nu al bijna een jaar van kracht. Tijd voor een eerste evaluatie vonden vertegenwoordigers van bijstandsgerechtigden, andere betrokkenen en diverse geïnteresseerden. De Cliëntenraad SoZA Leiden was hier nadrukkelijk bij betrokken. De ontwikkelingen stemmen niet vrolijk, we zien een algemene verharding van het klimaat. Het is daarom niet met vreugde dat ik u en wethouder De Boer vandaag een exemplaar van deze evaluatie, Maat en Overmaat geheten, zal overhandigen.
Meerjarenontwikkelingsprogramma Grotestedenbeleid
2005-2009
Een keuze voor meer sociale samenhang, voor meer ontwikkelingskansen voor jongen, om werk te maken van integratie, voor zorg voor kwetsbare groepen enz. zijn prima beleidsvoornemens naar de mening van de Cliëntenraad. Bij integratie zouden wij aandacht willen vragen voor integratie op wat we maar even microniveau zullen noemen (contacten met buren, buurt, kennis van gebruiken en ongeschreven regels m.b.t. woongedrag enz.).
Hoofdstuk 4. Bouwen voor morgen
Op dit hoofdstuk willen wij nader ingaan want, het is vanmiddag in ander verband al genoemd, het water staat de mensen tot aan de lippen. De Cliëntenraad maakt zich grote zorgen over de situatie op de woningmarkt. Het College doet dit ook, maar trekt conclusies met consequenties die de situatie voor de laagstbetaalden zullen verslechteren, naar wij vrezen.
Mensen met lage inkomens moeten heel lang wachten op een vrijgekomen woning, anderen kunnen niet doorstromen omdat een geschiktere, en dat is lang niet altijd een grotere, betaalbare woning niet beschikbaar is.
Uit het MOP 2005-2009 en diverse andere stukken, waaronder de later te bespreken, en voor ons volstrekt onaanvaardbare, overeenkomst met Portaal, blijkt dat het College, en bijv. Portaal, de problemen denken te kunnen oplossen door sloop van goedkopere, meestal wat kleinere, woningen. Dit zijn woningen waar overigens zeer veel vraag naar is, zoals de cijfers aantonen, meer dan naar duurdere en grotere huurwoningen. Een ander deel uit het bestand aan sociale huurwoningen wordt verkocht. Het lijkt ons de verkeerde weg, een weg die zal leiden naar meer woningnood onder de laagstbetaalden, zo vrezen wij.
Het College wil het aantal sociale huurwoningen in Leiden verminderen, en zoals al gezegd, vooral het aantal goedkopere. Maar waar moeten de mensen dan wonen? Het is een illusie om te denken dat mensen die nu wellicht te goedkoop wonen gaan verhuizen omdat er een veel duurder huis beschikbaar is. Op die woningen zullen ook veel kapitaalkrachtige niet-Leidenaren afkomen. Omringende gemeenten zullen het verlies aan betaalbare sociale huurwoningen niet compenseren, laat staan een inhaalslag plegen. En wat er gebouwd wordt aan sociale huurwoningen zal duur zijn, vaak tegen de huursubsidiegrens aan.
Voor één groep willen wij speciale aandacht vragen: de alleenstaanden met lage inkomens. Ca. 55% van de Leidse bijstandsgerechtigden is alleenstaand. Voor deze groep wordt niet gebouwd, maar voor hen, qua vloeroppervlakte, geschikte woningen worden wel in grote aantallen gesloopt. In het MOP worden deze mensen niet genoemd. Daarnaast vragen wij aandacht voor de gevolgen van het regeringsbeleid, vooral de bezuinigingen op de huursubsidie en de huurliberalisatie, waardoor goedkope huurwoningen nog belangrijker zullen worden.
Gezien genoemde zorgen en ontwikkelingen dringt de Cliëntenraad aan op grote terughoudendheid bij verkoop en sloop, en op uitputting van de mogelijkheden voor renovatie. Onze zorgen en aanbevelingen worden overigens grotendeels gedeeld door de Nederlandse Woonbond en deskundigen van de TU Delft.
Ten slotte, de Cliëntenraad beseft dat volkshuisvesting een complex beleidsterrein en is er van overtuigd dat het College onze zorgen deelt. Wij delen de gemaakte keuzes echter niet.
http://www.clientenraad-leiden.nl/ - Redactie en vormgeving: Studio ML